کلینیک تغذیه و رژیم درمانی نارین

رژیم های غیر اصولی

 

بعضی افراد برای اینکه خیلی سریع و در مدت زمان کوتاهی لاغر شوند، به رژیم های لاغری غیر علمی و نامتعادلی رو می آورند که هر چند باعث کاهش وزن زیاد در مدت زمان کوتاه می شوند، ولی صدمات جبران ناپذیری بر سلامتی بدن وارد می کنند. چند نمونه از این رژیم های غیر اصولی را در قسمت زیر برای شما بیان کرده ایم:

الف) رژیم صفر کالرى: رژیمى است که هیچ کالرى اى به بیمار نمى رسد و فقط مایعات و الکترولیت هاى بیمار تامین مى گردد. این رژیم براى وزن هاى بالا مورد استفاده قرار مى گیرد و معمولاً بیماران باید تحت کنترل در بیمارستان باشند. کاهش وزن در روز هاى اول در حدود 1 تا 2 کیلوگرم و بعد از آن روزانه 300 تا 500 گرم کاهش وزن را در بیمار شاهد خواهیم بود. اجرای این رژیم برای بیش از 4-2 هفته توصیه نمى شود.

ب) رژیم بسیار کم کالرى : این رژیم به شکل هاى مختلف مورد استفاده قرار مى گیرد. در بعضى از انواع آنها روزانه به فرد 600- 400 کالرى داده مى شود که 80 درصد از این مقدار از کربوهیدرات ها تامین مى گردد و10 درصد از چربى و 10 درصد باقى مانده به پروتئین ها اختصاص مى یابد.نوع دیگر این رژیم ها که بسیار هم رایج شده، رژیمى است که کربوهیدرات آن بسیار پائین بوده یا اساساً فاقد کربوهیدرات است. در این رژیم ها استفاده از منابع پروتئینى آزاد ذکر مى گردد ؛ مانند رژیم اتکینز .
عوارض رژیم های لاغری بسیار کم کالری شامل: اریتمى قلبى، کاهش فشار خون ، غش و بیهوشى، ریزش مو، خشکى و پوسته پوسته شدن پوست و از همه مهم تر و شایع تر افسردگى است.
در بعضى از انواع دیگر این رژیم ها روزانه به فرد 100 گرم چربى و حدود 160- 100 گرم پروتئین داده مى شود. این رژیم ها باعث از دست رفتن سریع مایعات بدن شده و در اثر استفاده از آنها تهوع ، استفراغ و بى اشتهایى به دلیل افزایش کتون ها (مواد کتونى) در بدن عارض مى گردد. به طور کلى این رژیم ها، فقط به افرادى که در بیمارستان بسترى هستند و دسترسى به پرستار و پزشک بسیار آسان است، داده مى شود تا به طور همزمان مولتى ویتامین-مینرال و الکترولیت ها را دریافت مى کنند توصیه مى شود و از عوارض آن در افراد عادى مرگ ناگهانى، اریتمى قلبى، کاهش فشار خون، غش و بیهوشى، ریزش مو ، خشکى و پوسته پوسته شدن پوست و از همه مهم تر و شایع تر افسردگى است. برگشتن به وزن اولیه در این افراد سریع صورت مى گیرد.

ج) رژیم هاى فانتزى:انواع دیگرى از رژیم ها وجود دارد که رژیم هاى فانتزى نامیده مى شود. در واقع اینها رژیم هایى هستند که در هر روز یک میوه خاص را توصیه مى کنند یا مثلاً یک روز کامل فقط شیر یا بستنى و ... می خورند که به دلیل کاهش کالرى دریافتى وزن کاهش مى یابد. ولى این کاهش از یک اصل بسیار مهم در کاهش وزن دور بوده و آن اصل تعادل است، یعنى این رژیم ها متعادل نبوده و تمام مواد مغذى مورد نیاز براى بدن فرد را به وى نمى رساند. در نتیجه این کاهش وزن عوارض بدى را در دراز مدت به دنبال خواهد داشت.


د)رژیم لاغری متعادل و اصولی:یک رژیم متعادل رژیمى است که تمام نیازهاى بدن را به مواد مغذى تامین کند و طورى نباشد که سلامت فرد را به خطر اندازد و عوارض سویى نظیر سردرد، ضعف و یا ریزش مو را به دنبال داشته باشد. همچنین باید در تنظیم رژیم علایق غذایى هر فرد، سن، شرایط اقتصادى و شرایط پزشکى وى در نظر گرفته شود و در پایان باید گفت که این رژیم باید قادر به تامین نیازهاى تغذیه اى فرد باشد یعنى حاوى غذاهایى باشد که از تمام گروه هاى غذایى انتخاب شده اند.در چنین رژیمى حتى الامکان از ذخایر چربى فرد براى تامین انرژى استفاده مى شود. باید بدانیم که رژیم هاى غذایى که در مدت طولانى تر کاهش وزن و رسیدن به وزن مطلوب را میسر مى سازند رژیم هاى بهترى بوده و امکان برگشت وزن در آنها بسیار کم است.


بهترین نوع رژیم، رژیمى است که توزیع کالرى در آن به صورت زیر است :

• 55 درصد از کالرى دریافتى از منابع کربوهیدراتى (ترجیحاً کربوهیدرات هاى پیچیده مثل نان و برنج ).
• 15 درصد از کالرى دریافتى از منابع پروتئینى (انواع گوشت ها، لبنیات و حبوبات).
• 30 درصد از کالرى دریافتى از منابع چربى (انواع روغن ها).
• تمام نیازهاى بدن را به مواد مغذى تامین کند و طورى نباشد که سلامتی فرد را به خطر اندازد و عوارض سویى نظیر سردرد، ضعف و یا ریزش مو را به دنبال داشته باشد